Con cận thị tăng nhanh, có cách nào làm chậm lại không?

"Mới đổi kính nửa năm mà con lại cận thêm" là câu mẹ nào cũng từng than. Câu trả lời ngắn gọn: cận thị đã hình thành thì khó quay lại, nhưng tốc độ tăng độ có thể làm chậm, đặc biệt nếu can thiệp sớm. Bài này tóm tắt những gì bác sĩ nhãn khoa thường dặn phụ huynh.

Vì sao cận thị tăng nhanh ở tuổi đi học

Cận thị xảy ra khi trục nhãn cầu dài ra quá mức. Ở trẻ, mắt còn đang phát triển nên trục có thể dài thêm theo từng năm. Các yếu tố làm tăng nguy cơ gồm bố mẹ cận, ít ra ngoài trời, nhìn gần liên tục, và học bài nhiều trong phòng thiếu sáng. Không có chuyện "đeo kính làm mắt cận thêm". Trẻ đeo kính thiếu độ, hay không đeo, mới là điều khiến mắt phải cố gắng.

Việc phụ huynh làm được ở nhà

• Ra ngoài trời 1–2 giờ mỗi ngày. Ánh sáng tự nhiên là yếu tố được nghiên cứu nhiều nhất trong việc làm chậm cận thị. Giờ ra chơi, giờ thể dục, đạp xe chiều đều tính.
• Quy tắc 20–20–20. Cứ 20 phút học hoặc nhìn màn hình, cho con nhìn xa khoảng 6 mét trong 20 giây.
• Khoảng cách đọc sách khoảng 30 cm, ngồi thẳng lưng, đủ sáng, không đọc sách khi nằm.
• Hạn chế màn hình. Trẻ dưới 6 tuổi càng ít càng tốt; trẻ lớn hơn nên có giờ nghỉ rõ ràng.
• Đeo đúng độ kính. Đừng để con đeo kính cũ vì "còn dùng được".

Khi nào cần đến bác sĩ

Đừng chờ đến khi con kêu không thấy bảng. Hãy đưa trẻ đi khám khi:

• Nheo mắt, nghiêng đầu, ngồi sát tivi
• Nhà trường báo nghi cận trong đợt khám sàng lọc
• Bố mẹ cận từ 3 đi-ốp trở lên
• Độ cận tăng từ 0,75 đi-ốp trở lên trong một năm

Bác sĩ có thể làm gì thêm

Ngoài kính đúng độ, bác sĩ cân nhắc từng trẻ để tư vấn các phương án làm chậm cận thị: tròng kính thiết kế riêng, kính áp tròng đeo ban đêm (Ortho-K) cho trẻ đủ điều kiện, hoặc thuốc nhỏ mắt atropine nồng độ thấp theo đơn. Mỗi phương án có chỉ định, chi phí và nguy cơ riêng; không phương án nào hứa chữa khỏi cận, và không nên tự mua thuốc nhỏ về dùng cho con.

Điều quan trọng nhất là theo dõi đều: đo khúc xạ sau khi nhỏ thuốc liệt điều tiết, đo chiều dài trục nhãn cầu và so sánh qua từng lần. Nhờ vậy bạn biết con thực sự tăng nhanh hay chậm, thay vì chỉ nhìn con số trên đơn kính.

Tóm lại

Cận thị ở trẻ là việc dài hơi. Ra ngoài trời nhiều hơn, nghỉ mắt đều, đeo kính đúng độ và tái đo mỗi 4–6 tháng là nền tảng. Xem thêm dịch vụ Kiểm soát cận thị trẻ em hoặc Khám mắt học đường.

Gọi 0941 388 887 hoặc nhắn Zalo để đặt lịch đo mắt và tư vấn riêng cho con.