Tăng nhãn áp (glôcôm): dấu hiệu nào cần đi khám, ai nên tầm soát?
Bà ngoại bảo "mắt hơi mờ, chắc do tuổi". Đến khi đi khám, bác sĩ báo đã tổn thương thần kinh thị giác nặng ở một bên mắt. Đó là cách glôcôm (tăng nhãn áp) thường được phát hiện, quá muộn.
Glôcôm là gì
Là nhóm bệnh làm tổn thương dây thần kinh thị giác, thường liên quan đến áp lực trong mắt cao, nhưng cũng có người nhãn áp bình thường mà vẫn bị. Dạng thường gặp nhất là glôcôm góc mở, tiến triển chậm, không đau. Thị trường thu hẹp dần từ rìa, mắt còn lại bù nên người bệnh không biết.
Điều quan trọng cần nhớ: thị lực đã mất do glôcôm không phục hồi được. Điều trị giúp giữ phần còn lại và làm chậm bệnh.
Dấu hiệu cần chú ý
Giai đoạn sớm gần như không có. Về sau có thể:
- Đi vấp, va chạm vì thị trường hẹp
- Khó nhìn ban đêm
- Quầng sáng quanh đèn
- Nhìn như qua ống
Cơn tăng nhãn áp cấp (glôcôm góc đóng) thì khác: đau nhức mắt dữ dội, đau đầu, buồn nôn, mắt đỏ, nhìn mờ nhanh. Đây là cấp cứu, cần đến cơ sở nhãn khoa ngay trong vài giờ.
Ai nên tầm soát
- Trên 40 tuổi, nguy cơ tăng dần theo tuổi
- Người thân (cha mẹ, anh chị em) bị glôcôm
- Cận thị nặng hoặc viễn thị
- Tiểu đường, tăng huyết áp
- Dùng thuốc corticoid kéo dài (nhỏ, uống, xịt)
- Từng chấn thương mắt
Tầm soát gồm những gì
- Đo nhãn áp: ở người bình thường thường nằm trong khoảng 10–21 mmHg, nhưng con số này chỉ là một phần của bức tranh.
- Soi đĩa thị giác: đánh giá tổn thương thần kinh.
- Đánh giá góc tiền phòng.
- Đo thị trường và chụp OCT nếu nghi ngờ, thường làm tại bệnh viện chuyên khoa.
Một lần đo nhãn áp bình thường chưa loại trừ glôcôm, vì nhãn áp thay đổi trong ngày và có bệnh nhân nhãn áp bình thường. Vì vậy bác sĩ xem tổng hợp nhiều yếu tố, không chỉ một con số.
Điều trị thế nào
Tùy thể bệnh: thuốc nhỏ hạ nhãn áp dùng suốt đời, laser hoặc phẫu thuật. Mục tiêu là hạ nhãn áp về mức an toàn và theo dõi đều. Tự ý ngưng thuốc vì "thấy không sao" là sai lầm hay gặp.
Lời khuyên
Người từ 40 tuổi nên khám mắt tổng quát mỗi 1–2 năm; có yếu tố nguy cơ thì mỗi năm. Xem dịch vụ Tầm soát tăng nhãn áp.
Gọi 0941 388 887 để đặt lịch tầm soát cho bố mẹ, ông bà; buổi khám khoảng 40–50 phút.
